Dấu Ấn Hội Họa Việt Nam Đương Đại
Trần Nguyên Dũng là người gốc Hà Nội, bạn bè quen gọi là “Dũng đen Chợ Gạo” — một cái tên nghe giản dị, gợi lại cả khu phố cũ nơi ông lớn lên và bắt đầu giữ lại những ký ức đầu tiên cho hội họa.
Sinh năm 1942, ông đến với nghề từ rất sớm, học vẽ tại xưởng của Lương Xuân Nhị rồi tiếp tục ở xưởng của Phạm Viết Song. Con đường ấy không đi qua khuôn mẫu hàn lâm, mà được bồi đắp bằng sự say mê và tích lũy bền bỉ.
Ông từng làm việc tại Sở Văn hóa Hà Nội, vẽ tranh cổ động suốt nhiều năm. Chỉ đến khi nghỉ hưu, hội họa riêng mới thực sự mở ra. Từ thập niên 1990, tranh ông chín dần: tự do hơn, sâu hơn, và bộc lộ rõ một thế giới nội tâm đã tích tụ qua nhiều năm lặng lẽ.
Người quen nhớ về ông như một người ít nói. Trong những buổi bạn bè trò chuyện rôm rả, ông thường chỉ ngồi nghe và vẽ. Có lẽ vì vậy, sự lặng lẽ trong đời sống lại trở thành sức bền âm thầm cho cả hành trình sáng tác.
Thế giới trong tranh Trần Nguyên Dũng là thế giới của ký ức.
Ông vẽ lễ hội, những tích truyện, điệu hát, những mảnh văn hóa dân gian như còn vọng lại trong tâm trí. Tất cả hiện lên vừa gần gũi vừa xa xôi, như những gì người ta tưởng đã quên nhưng vẫn âm thầm ở lại.
Thiếu nữ xuất hiện nhiều trong tranh ông, cùng hoa, bướm, ánh sáng. Những dáng người ngồi chơi, thong thả, dường như không làm gì cả. Nhưng chính ở khoảng vô sự ấy, ông giữ lại phần nhẹ nhất của đời sống: sự bình yên.
Hà Nội trong ông là mái ngói cũ, chợ hoa Tết, gánh hàng rong, những con ngõ và nhịp sống đã xa. Đó không phải là một thành phố cụ thể, mà là miền ký ức được chưng cất qua màu sắc và khối hình.
Giữa nhiều chuyển động của nghệ thuật, ông đi chậm. Từ hiện thực, ông đi vào ký ức, từ đời sống, ông đi vào nội tâm. Con đường ấy không ồn ào, nhưng rất bền.
Trong tạo hình, dễ thấy những nhịp điệu gợi từ mỹ thuật truyền thống Việt Nam: hoa văn dân gian, cấu trúc trang trí đình chùa, tranh cổ. Nhưng ông không lặp lại chúng như một sự hoài niệm. Những yếu tố ấy được đặt vào một ngôn ngữ hiện đại hơn, để truyền thống tiếp tục sống theo cách mới.
Ở giai đoạn sau, màu trong tranh ông trở nên dày và giàu năng lượng hơn. Những lớp màu xếp chồng tạo nên chiều sâu, khiến bề mặt tranh như mang dấu vết của thời gian.
Exhibitions
- 2026 Triển lãm cá nhân “Những Ngày Thảnh Thơi” tại Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam (Tổ chức bởi Artnam Gallery)
- 2004 Triển lãm nhóm tổ chức bởi Hội Mỹ Thuật Việt Nam (Group Exhibition organized by Vietnam Fine Art Association)
- 2002 Triển lãm cá nhân tại Hà Nội, Việt Nam (Solo Exhibition in Hanoi, Vietnam)
- 2000 Tham gia các triển lãm nhóm tại Na Uy và Thuỵ Điển (Group Exhibition in Oslo – Stockholm)
- 1998 Tham gia triển lãm nhóm tại Hàn Quốc (International Exhibition in Korea)
- 1996 Triển lãm nhóm tại Nhà Triển Lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội, Việt Nam (Group Exhibition at House Exhibition 29 Hang Bai, Hoan Kiem, Hanoi, Vietnam)
- 1994 Triển lãm cá nhân tại Gallery 7 Hàng Khay, Hà Nội (gallery thuộc Xưởng Mỹ thuật Quốc gia thời bấy giờ)
- 1993 Triển lãm nhóm của các nghệ sĩ Hà Nội, Việt Nam (Group Exhibition of Hanoi Artists)
- 1990 Triển lãm quốc gia tại Hà Nội, Việt Nam (National Exhibition in Hanoi)
