Quy trình sản xuất tranh sơn mài Tương Bình Hiệp chuẩn nghề

Quy trình sản xuất tranh sơn mài Tương Bình Hiệp là tinh hoa nghệ thuật truyền thống, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và kinh nghiệm lâu đời của làng nghề nổi tiếng Bình Dương. Từ khâu chọn vóc, sơn lót, trang trí đến mài và hoàn thiện, mỗi công đoạn đều được thực hiện tỉ mỉ tạo nên những tác phẩm sơn mài độc đáo, bền đẹp và mang đậm giá trị văn hóa Việt Nam.

Giới thiệu về tranh sơn mài Tương Bình Hiệp 

Tranh sơn mài Tương Bình Hiệp là dòng tranh thủ công mỹ nghệ nổi tiếng của Tương Bình Hiệp, gắn liền với lịch sử phát triển làng nghề sơn mài Bình Dương. Với kỹ thuật truyền thống như sơn ta, khảm trai, thếp vàng và mài nhiều lớp, tranh sơn mài Tương Bình Hiệp mang vẻ đẹp sang trọng, bền màu và đậm bản sắc văn hóa Việt Nam, được ưa chuộng trong trang trí nội thất và quà tặng nghệ thuật.

Quy trình sản xuất tranh Sơn Mài Tương Bình Hiệp 

Khi cầm trên tay một sản phẩm sơn mài, nhiều người không khỏi thắc mắc chúng được tạo ra như thế nào. Dưới đây là quy trình sản xuất sơn mài truyền thống Tương Bình Hiệp, được đúc kết từ tay nghề và kinh nghiệm lâu đời của các nghệ nhân.

Bước 1: Tạo dáng và xử lý cốt gỗ. Gỗ được chọn kỹ, bề mặt nhẵn mịn, sau đó phủ lớp keo để tạo nền vững chắc.

Bước 2: Phủ lớp sơn lót đặc biệt làm từ sơn mài tự nhiên, mùn cưa, đất phù sa…, kết hợp phủ cotton để tăng độ bền.

Bước 3: Phủ sơn sống và bó hom. Bó hom là hỗn hợp sơn trộn đất phù sa, giã nhuyễn với giấy bản, hom nhiều lớp xen kẽ giấy hoặc vải nhằm chống thấm nước, mối mọt.

Bước 4: Trang trí bề mặt bằng vàng, bạc, vỏ trứng, xà cừ… thể hiện sự tài hoa của nghệ nhân.

Bước 5: Phủ màu bằng dầu pha màu, tạo độ bóng chìm và chiều sâu cho sản phẩm; sau mỗi lần vẽ đều phải mài.

Bước 6: Mài màu để bề mặt đạt độ bóng mịn như gương.

Bước 7: Vẽ tay hoặc chạm khắc hoa văn, họa tiết theo thiết kế.

Bước 8: Phủ bóng hoặc phủ mờ tùy yêu cầu thẩm mỹ.

Bước 9: Mài quang hoàn thiện bề mặt.

Bước 10: Đánh bóng thủ công bằng than củi nghiền, tóc rối, đá gan gà… Đây là công đoạn quan trọng quyết định chất lượng sản phẩm và không thể thay thế bằng máy móc.

Bước 11: Kiểm tra và hoàn thiện chất lượng thành phẩm.

Những lưu ý về quy trình sản xuất tranh Sơn Mài Tương Bình Hiệp 

Trong quy trình sản xuất tranh sơn mài Tương Bình Hiệp, để tạo ra sản phẩm đạt chất lượng cao, người thợ và cơ sở sản xuất cần đặc biệt lưu ý những điểm sau:

• Lựa chọn nguyên liệu chuẩn Gỗ phải khô, không cong vênh; sơn mài, đất phù sa, vỏ trứng, xà cừ… cần là vật liệu tự nhiên, đúng tiêu chuẩn truyền thống.
• Thực hiện đúng kỹ thuật từng công đoạn Các bước như bó hom, phủ sơn, mài màu phải tuân thủ quy trình, không rút ngắn thời gian để tránh nứt, bong tróc.
• Kiểm soát độ ẩm và môi trường Sơn mài rất nhạy cảm với độ ẩm và nhiệt độ; không gian sản xuất cần thông thoáng, ổn định để sơn khô đều.

• Mài và đánh bóng cẩn trọng Đây là công đoạn quyết định độ sâu màu và độ bóng của tranh, đòi hỏi tay nghề cao và sự kiên nhẫn của nghệ nhân.
• Bảo tồn giá trị thủ công truyền thống Hạn chế lạm dụng máy móc, ưu tiên kỹ thuật thủ công để giữ được nét đặc trưng của tranh sơn mài Tương Bình Hiệp.
• Kiểm tra chất lượng trước khi hoàn thiện Sản phẩm cần được rà soát kỹ về màu sắc, bề mặt, độ bền trước khi đưa ra thị trường.

Những lưu ý trên không chỉ giúp nâng cao chất lượng tranh sơn mài mà còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa và uy tín của làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp.

Tóm lại, quy trình sản xuất tranh sơn mài Tương Bình Hiệp là chuỗi công đoạn thủ công công phu, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tay nghề và kinh nghiệm lâu năm của người nghệ nhân. Từ khâu chọn nguyên liệu, bó hom, phủ sơn đến mài và đánh bóng hoàn thiện, mỗi bước đều góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ, độ bền và chiều sâu đặc trưng của tranh sơn mài.

Việc gìn giữ và phát triển đúng quy trình truyền thống không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo tồn tinh hoa làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp, khẳng định vị thế của dòng tranh sơn mài Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.